تولید محتوا با هوش مصنوعی؛ آمار تازه بازاریاب‌ها در ۲۰۲۶

اگر هنوز مطمئن نیستید تولید محتوا با هوش مصنوعی بین بازاریاب‌های حرفه‌ای چقدر جدی شده، این آمار جواب روشنی دارد. Ahrefs، شرکت معروف ابزارهای سئو، برای دومین سال پیاپی از بازاریاب‌ها پرسیده هوش مصنوعی چطور روی کارشان اثر گذاشته است. ۳۰۱ نفر جواب دادند. نتیجه این است: تقریباً همه از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، سرعتشان بیشتر شده، اما هنوز بیشترشان به کار انسانی اعتماد بیشتری دارند. در ادامه یافته‌های گزارش را مرور می‌کنیم و بعد می‌گوییم این آمار برای یک کسب‌وکار ایرانی چه معنایی دارد.

تولید محتوا با هوش مصنوعی چقدر فراگیر شده است؟

از ۳۰۱ پاسخ‌دهنده، ۲۸۰ نفر (۹۳٪) گفتند برای ساخت محتوا یا کمک به آن از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. سال گذشته این عدد ۸۷٪ بود. البته Ahrefs توضیح می‌دهد که تعداد پاسخ‌دهنده‌های پارسال بیشتر بود. پس مقایسه فقط در سطح کلی درست است، نه در جزئیات.

حدود ۷٪ از پاسخ‌دهنده‌ها از هوش مصنوعی استفاده نمی‌کنند. تقریباً همهٔ آن‌ها نگران دقت (درست‌بودن اطلاعات) هستند و بیش از نصفشان می‌گویند به محتوای ساخته‌شده با هوش مصنوعی اعتماد ندارند.

این رشد عجیب نیست. ابزارهایی مثل Gmail، Google Docs و Slack هم قابلیت‌های هوش مصنوعی گرفته‌اند. به گفتهٔ رایان لاو از Ahrefs، فرصت استفاده از آن همه‌جا هست. رشد خود ChatGPT هم تأثیر دارد: OpenAI از ۸۰۰ میلیون کاربر فعال هفتگی در اکتبر ۲۰۲۵ خبر داد، در فوریهٔ ۲۰۲۶ به ۹۰۰ میلیون رسید و تا پایان ژوئیه از یک میلیارد گذشت.

ماتئوش ماکوسیویچ، پژوهشگر بازاریابی در Ahrefs، می‌گوید دیگر نمی‌شود هوش مصنوعی را به بطری برگرداند. وقتی رقبا با آن سریع‌تر و بیشتر منتشر می‌کنند، کنار ماندن لزوماً کار اخلاقی‌تری نیست و ممکن است فقط یعنی عقب‌ماندن. او اضافه می‌کند که برندهایی هم که از آن استفاده می‌کنند الزاماً جلو نمی‌افتند. گاهی فقط سریع‌تر می‌دوند تا سر جایشان بمانند.

نگاه بازاریاب‌ها مثبت‌تر شده است

۶۱٪ پاسخ‌دهنده‌ها می‌گویند نگاهشان به محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی در یک سال گذشته مثبت‌تر شده است: ۳۸٪ «کمی مثبت‌تر» و ۲۳٪ «خیلی مثبت‌تر».

Ahrefs دلیل دقیقش را نمی‌داند. حدسش این است که مدل‌ها بهتر شده‌اند و تیم‌ها فرایندهای بهتری ساخته‌اند. نمونه‌اش رایان لاو است که در کارش یک فرایند با ۲۳ «فایل مهارت» (skill file) دارد. فایل مهارت یعنی یک دستور‌العمل ذخیره‌شده که هوش مصنوعی هر بار طبق آن کار را تکرار می‌کند. آموزش‌هایی از این دست احتمالاً به بقیه هم کمک کرده‌اند خروجی بهتری بگیرند.

سرعت تولید محتوا بالا رفته، اما سرعت همه‌چیز نیست

۸۵٪ از بازاریاب‌هایی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند می‌گویند از وقتی شروع کرده‌اند سریع‌تر محتوا می‌سازند. ۴۷٫۹٪ «خیلی سریع‌تر» و ۳۷٫۱٪ «کمی سریع‌تر» گفتند. فقط ۲٫۵٪ می‌گویند کارشان کندتر شده است. سال گذشته هم Ahrefs نشان داده بود کاربران هوش مصنوعی ۴۲٪ بیشتر از کسانی که استفاده نمی‌کردند محتوا منتشر می‌کنند.

اما صدای متخصص‌ها در گزارش یکدست نیست:

• بیل ویدمر نزدیک ۱۴ سال و هزاران مقاله تجربه دارد. می‌گوید هوش مصنوعی کمکش می‌کند محتوای بهتر و سریع‌تر بسازد، ولی هنوز برای هر نوشته ۴ تا ۶ ساعت یا بیشتر وقت می‌گذارد.
• سی‌کوان آنگ از Ahrefs هشدار می‌دهد که هوش مصنوعی متنی می‌نویسد که آن‌قدر «درست و صاف» است که ویرایشش سخت می‌شود. قبل از اینکه دربارهٔ مسئله‌های بزرگ فکر کنید (مخاطب کیست؟ چه چیزی بیاید و چه چیزی نه؟)، خودتان را مشغول اصلاح جمله‌ها می‌بینید و بعد همان را منتشر می‌کنید. او می‌گوید سرعت بدون استراتژی فقط محتوای «کارخانه‌ای» می‌سازد.

هوش مصنوعی در کارهای تخصصی‌تر بیشترین رشد را داشته

بیشترین جهش نسبت به پارسال در کارهای تخصصی‌تر بوده، همان کارهایی که سال قبل از محبوب‌ترین‌ها نبودند:

• تحلیل داده: از ۲۸٪ به ۶۰٪
• ساخت تصویر: از ۱۹٪ به ۴۳٪
• خوشه‌بندی کلمات کلیدی: از ۲۳٪ به ۴۵٪

خوشه‌بندی کلمات کلیدی یعنی دسته‌کردن عبارت‌های جستجو بر اساس موضوع مشترک، تا بدانید هر گروه را با کدام صفحه یا مقاله پوشش دهید. Ahrefs می‌گوید دلیل این رشد می‌تواند ترکیبی از بهتر شدن مدل‌ها، به اشتراک گذاشتن روش‌های کاری و عادت‌شدن استفاده از هوش مصنوعی باشد.

کدام ابزار هوش مصنوعی بیشتر استفاده می‌شود؟

بین کسانی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، Claude با ۸۳٫۲٪ در صدر است. بعد از آن ChatGPT با ۷۵٫۷٪ و Gemini با ۵۷٫۹٪ قرار دارند. بعدتر Claude Cowork (۴۲٪)، Claude Code (۳۷٪) و Codex (۱۳٪) آمده‌اند.

حدود یک سال پیش Claude فایل‌های SKILL.md را معرفی کرد که ساخت فرایندهای تکرارشدنی را آسان می‌کند. ۶۸٪ از کاربران هوش مصنوعی در این نظرسنجی از فایل مهارت استفاده می‌کنند و ۵۵٪ خودشان فایل می‌سازند. نویسندهٔ گزارش، گلن آلسوپ، می‌گوید شاید خودش در یک «حباب بازاریابی» باشد، ولی به نظرش این قابلیت با گرایش به Claude به‌جای ChatGPT همزمان بوده است.

دو نکته برای درست خواندن این آمار هست. پارسال سؤال این بود که «کدام ابزار را استفاده می‌کنید» و امسال چندانتخابی بود. پس این اعداد مقایسهٔ مستقیم سهم بازار نیستند. و بازار مدل‌ها آن‌قدر سریع عوض می‌شود که جایگاه‌ها می‌تواند زود جابه‌جا شود.

نکته برای خواننده ایرانی: دسترسی به ابزارها برای کاربران ایرانی شرایط و محدودیت‌های خودش را دارد. این مقاله توصیه‌ای دربارهٔ ابزار خاص نیست. چیزی که به کارتان می‌آید اصل ماجراست: فرایند مکتوب، دستور‌العمل تکرارشدنی و کنترل کیفیت. این‌ها با هر ابزاری که در دسترس دارید قابل اجراست.

اعتماد به محتوای هوش مصنوعی: بدون بازبینی انسانی، تقریباً هیچ‌کس

فقط ۲٫۷٪ از بازاریاب‌ها به محتوای هوش مصنوعی بدون هیچ بازبینی انسانی اعتماد دارند. ۶۶٪ می‌گویند فقط وقتی اعتماد می‌کنند که یک انسان اول آن را ببیند.

بین کاربران هوش مصنوعی، بی‌اعتمادی کم است: فقط ۶٪ . در میان کسانی که اصلاً استفاده نمی‌کنند، این عدد ۵۷٪ است. یعنی بخشی از بی‌اعتمادی از نبودِ تجربهٔ مستقیم می‌آید.

سهم محتوای هوش مصنوعی در حال رشد است

۶۹٪ از کل پاسخ‌دهنده‌ها می‌گویند سهم محتوای هوش مصنوعی در آنچه منتشر می‌کنند از سال قبل بیشتر شده است. بین کاربران هوش مصنوعی این عدد به ۷۴٪ می‌رسد.

این به معنای انتشار بیشتر متن ویرایش‌نشده نیست. حتی بین کسانی که گفتند هیچ‌کدام از محتواهای منتشرشده‌شان «هوش مصنوعی خالص» نیست، ۵۸٪ گفتند سهم هوش مصنوعی در کارشان بیشتر شده است. گرت ساسمن از iPullRank هم می‌گوید هوش مصنوعی ابزار است. وقتی برندها قواعد مسئولانه می‌گذارند، منطقی است که بیشتر منتشر کنند و انسان‌ها روی استراتژی، سلیقه، اصالت و کنترل کیفیت تمرکز کنند.

محتوای «هوش مصنوعی خالص» هنوز اقلیت است

منظور از محتوای هوش مصنوعی خالص، متنی است که بدون ویرایش یا اضافه‌کردن نظر انسان منتشر می‌شود:

• ۷٪ از کاربران هوش مصنوعی می‌گویند بیش از ۷۵٪ محتوایشان چنین است (پارسال ۴٪).
• ۴۰٪ می‌گویند هیچ‌کدام از محتواهایشان چنین نیست (پارسال ۵۰٪).

کیفیت: هنوز اکثر بازاریاب‌ها نوشتهٔ انسان را بهتر می‌دانند

۵۶٪ کاربران هوش مصنوعی می‌گویند محتوای انسانی از محتوای هوش مصنوعی خودشان باکیفیت‌تر است و ۲۳٪ می‌گویند «خیلی بهتر» است.

جالب اینکه جواب به جایگاه شغلی بستگی دارد. ۴۳٪ از بنیان‌گذاران و صاحبان کسب‌وکار می‌گویند محتوای هوش مصنوعی‌شان از نوشتهٔ انسان بهتر است. بین بازاریاب‌های جونیور و میان‌رده این رقم فقط ۱۷٪ است. این گزارش دلیلش را نگفته. شاید صاحب کسب‌وکار انتظار متفاوتی دارد یا نگاهش به نتیجه فرق می‌کند. من فقط می‌توانم بگویم این فاصله را جدی بگیرید.

کارن رابینسون از Shorthand می‌گوید هوش مصنوعی در کارهای پایه، مثل بخش سؤالات متداول یک صفحه که سؤال‌ها را شفاف جواب می‌دهد، گاهی از نویسنده بهتر است. اما محتوایی که شخصیت می‌خواهد، مثل متن صفحهٔ اصلی یا گزارش سالانه، را به آن نمی‌سپارند. به گفتهٔ او این سریع‌ترین راه برای از دست دادن تمایز برند و شبیه بقیه شدن است.

کنترل کیفیت: هوش مصنوعی برای چک‌کردن هوش مصنوعی

۲۸٫۶٪ بازاریاب‌هایی که از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند حالا از آن می‌خواهند کیفیت محتوای تولیدشده را بررسی کند. پارسال این عدد ۱۴٪ بود. روش رایج‌تر همچنان بازبینی دستی توسط خودِ فرد است و کسانی که اصلاً چیزی را چک نمی‌کنند امسال کمتر شده‌اند. چون پاسخ‌ها چندانتخابی بود، جمع درصدها می‌تواند از ۱۰۰ بیشتر شود.

لوئیز لینهان از Ahrefs تجربهٔ جالبی نوشته است. او به اثر «دانینگ-کروگر» اشاره می‌کند: اگر دربارهٔ موضوعی کم بدانید، متوجه نمی‌شوید که هوش مصنوعی کجا اشتباه کرده یا چیزی را «ساخته» است (به این پدیده hallucination یا توهم می‌گویند). او وقتی اطلاعات برایش تازه بود مجبور شد دستی راستی‌آزمایی کند. حتی وقتی چک هوش مصنوعی ایرادی نشان می‌داد، خیالش راحت نمی‌شد و فکر می‌کرد شاید چیزهای دیگری هم از قلم افتاده باشد. در نهایت بیشتر از زمانی که خودش از اول کار را انجام می‌داد وقت صرف کرد. توصیهٔ او: اگر موضوع را کامل نمی‌شناسید، اول تحقیق کنید و بعد سراغ هوش مصنوعی بروید تا بتوانید خروجی را درست قضاوت کنید.

آیا هوش مصنوعی در هزینهٔ نویسنده صرفه‌جویی می‌کند؟

۴۱٪ از کاربران هوش مصنوعی می‌گویند در هزینهٔ نویسنده یا فریلنسر صرفه‌جویی نکرده‌اند و ۲۶٪ نمی‌دانند. توضیح ساده‌اش این است که فقط ۲۸٪ از کاربران با نویسندهٔ بیرونی کار می‌کنند. بقیه محتوا را داخل تیم تولید می‌کنند یا خودشان می‌نویسند. از بین کسانی که صرفه‌جویی کرده‌اند، رقم معمول ۱٬۰۰۱ تا ۲٬۰۰۰ دلار در ماه است.

شفافیت: فقط ۲۲٪ استفاده از هوش مصنوعی را اعلام می‌کنند

۷۸٪ بازاریاب‌ها به بازدیدکنندگان سایتشان نمی‌گویند در ساخت محتوا از هوش مصنوعی کمک گرفته‌اند. ۲۲٪ آشکارا اعلام می‌کنند، که از ۱۶٪ پارسال بیشتر است. به نظر Ahrefs، بخشی از این به تعریف «محتوای هوش مصنوعی» برمی‌گردد. گرفتن بازخورد روی آمار یا ساختار مقاله با نوشتن بیشتر یا همهٔ متن توسط هوش مصنوعی خیلی فرق دارد. جالب اینکه کسانی که بیشترین محتوای هوش مصنوعی خالص را منتشر می‌کنند هم بیشتر از بقیه اعلام نمی‌کنند.

نکات کاربردی برای کسب‌وکارها

این آمار از بازاریاب‌های بین‌المللی است و دربارهٔ ایران ادعایی ندارد. اما نتیجه‌هایش برای مدیر یک فروشگاه آنلاین، آژانس یا برند ایرانی قابل‌استفاده است:

• از کارهای کم‌ریسک شروع کنید. مثلاً پیش‌نویس توضیح محصول، ایده برای کپشن اینستاگرام، یا پاسخ‌های اولیه به سؤال‌های تکراری مشتری. متن حساس مثل معرفی برند را خودتان یا نویسندهٔ خوب بنویسد.
• همیشه یک انسان بازبینی کند. تقریباً همهٔ پاسخ‌دهنده‌ها همین کار را می‌کنند. قیمت، مشخصات فنی و ادعای محصول را حتماً با منبع اصلی تطبیق دهید.
• فرایند مکتوب بسازید. فایل مهارت هم یعنی همین: لحن برند، ساختار متن، فهرست ممنوعه‌ها و چک‌لیست کیفیت را یک بار بنویسید و هر بار استفاده کنید. با هر ابزاری که دارید این کار شدنی است.
• سراغ کارهای تحلیلی هم بروید. رشد استفاده از هوش مصنوعی در تحلیل داده و خوشه‌بندی کلمات کلیدی نشان می‌دهد فقط نوشتن مطرح نیست. مثلاً می‌توانید عبارت‌های جستجوی مرتبط با فروشگاهتان را دسته‌بندی کنید.
• دانش موضوع را از دست ندهید. اگر خودتان موضوع را نمی‌شناسید، اشتباه هوش مصنوعی را نمی‌بینید. اول تحقیق، بعد تولید.
• سرعت را با استراتژی بسنجید. قبل از انتشار بپرسید مخاطب کیست و این متن چه کاری برایش می‌کند. تعداد بیشتر محتوا بدون جهت، فقط شلوغی است.
• دربارهٔ شفافیت تصمیم بگیرید. قانون جهانی مشخصی در این گزارش نیست. ولی بهتر است سیاست برند را از قبل روشن کنید، مخصوصاً اگر مشتری‌هایتان به اصالت متن حساس‌اند.

چک‌لیست اجرایی کوتاه

• سه کار تکراری محتوایی را که هوش مصنوعی می‌تواند پیش‌نویس کند فهرست کنید.
• یک راهنمای لحن و ساختار یک‌صفحه‌ای برای تیم بنویسید.
• مشخص کنید چه کسی هر متن را قبل از انتشار می‌خواند.
• اعداد، قیمت و ادعاها را با منبع اصلی تطبیق دهید.
• متن‌های هویتی برند را به هوش مصنوعی خالص نسپارید.
• هر ماه نتیجه (زمان صرف‌شده، کیفیت و بازخورد مخاطب) را بسنجید.

پرسش‌های متداول

چند درصد بازاریاب‌ها از هوش مصنوعی برای تولید محتوا استفاده می‌کنند؟

طبق نظرسنجی Ahrefs از ۳۰۱ بازاریاب، ۹۳٪ برای ساخت یا کمک به ساخت محتوا از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند. پارسال این عدد ۸۷٪ بود.

آیا بازاریاب‌ها محتوای هوش مصنوعی را بدون بازبینی منتشر می‌کنند؟

بیشترشان نه. فقط ۲٫۷٪ بدون هیچ بازبینی انسانی به آن اعتماد دارند و ۶۶٪ فقط بعد از بازبینی انسان اعتماد می‌کنند. با این حال ۷٪ می‌گویند بیش از ۷۵٪ محتوایشان هوش مصنوعی خالص است.

تولید محتوا با هوش مصنوعی هزینهٔ نویسنده را کم می‌کند؟

همیشه نه. ۴۱٪ از کاربران می‌گویند صرفه‌جویی نکرده‌اند. دلیل اصلی احتمالاً این است که فقط ۲۸٪ آن‌ها با نویسندهٔ بیرونی کار می‌کنند. بین کسانی که صرفه‌جویی کرده‌اند، رقم معمول ۱٬۰۰۱ تا ۲٬۰۰۰ دلار در ماه است.

جمع‌بندی

گزارش Ahrefs نشان می‌دهد تولید محتوا با هوش مصنوعی دیگر انتخابی خاص نیست و به بخشی از کار عادی بازاریاب‌ها تبدیل شده. سرعت بالا رفته، استفاده در کارهای تحلیلی بیشتر شده و تیم‌ها فرایندهای مکتوب می‌سازند. اما اعتماد کامل هنوز وجود ندارد. بیشتر بازاریاب‌ها بازبینی انسانی را لازم می‌دانند و نوشتهٔ انسان را باکیفیت‌تر می‌بینند. برای کسب‌وکار شما هم مسیر درست احتمالاً همین است: سرعت هوش مصنوعی، اما با تصمیم، سلیقه و کنترل کیفیت انسانی.