دکتر رامین خاورزاده

آمار را به‌عنوان یک رشته انتخاب کردم، ولی چیزی که از آن گرفتم یک رشته نبود؛ یک عینک بود. آمار اقتصادی را در شهید بهشتی خواندم و بعد دکترای آمار کاربردی را در تربیت مدرس. از همان سال‌ها یک چیز برایم روشن شد که هنوز هم به آن برمی‌گردم: سخت‌ترین بخشِ هر مسئله، مدلش نیست — این است که بفهمی واقعاً داری چه سؤالی می‌پرسی.

دوره پژوهشی در دانشگاه Jaume I اسپانیا و مدتی در دوسلدورف، اولین برخورد جدی من با داده خارج از کتاب بود — از پروژه‌ای برای میشلن تا تحقیقات بازار برای زنجیره مرکادونا. آنجا فهمیدم داده واقعی ناقص است: دیر می‌رسد و همیشه کسی باید تصمیم بگیرد با همین محدودیت‌ها چه کار شود.

اس‌دیتا را ساختم چون تحلیل‌کردن کافی نبود. گزارشی که خوانده نشود و مدلی که به تصمیم نرسد، هر چه‌قدر هم درست، عملاً وجود ندارد. ساختن یک مجموعه‌ی داده — سیستمش، تیمش، و مسئولیت اشتباه‌هایش — چیزی یادم داد که هیچ مقاله‌ای نمی‌داد: سیستمِ ساده‌ای که کار می‌کند، از سیستمِ چشمگیری که کار نمی‌کند شریف‌تر است.

دیجی‌کالا مقیاس را به من نشان داد — سال‌ها در نقش مدیر خدمات مشتریان و مارکتینگ، و سپس به‌عنوان مشاور تبلیغات و تحلیل. در مقیاس بزرگ، ادبیات زیبا زود تمام می‌شود؛ آنچه می‌ماند اندازه‌گیری درست است.

در این سال‌ها کار مشاوره من را از صنعتی به صنعت دیگر برد — از خودرو تا بانک، از صنایع غذایی تا خرده‌فروشی. موضوع‌ها فرق می‌کرد ولی سؤال همیشه یکی بود: این داده قرار است کدام تصمیم را عوض کند؟ همان‌جا مرزِ بین «تحلیلگر» و «آدمِ کسب‌وکار» برایم کم‌رنگ شد؛ تحلیل خوب بدون فهم عملیات، فقط ریاضیِ تمیز است.

امروز مدیرعامل پوزیترون‌شاپ هستم. از بیرون شاید عجیب برسد که یک آدمِ آمار، مدیرعامل شده باشد؛ از داخل، این ادامه‌ی همان مسیر است — فقط فاصله‌ام با تصمیم به کوتاه‌ترین حد ممکن رسیده. حالا هر مدلی که می‌سازیم یا نمی‌سازیم، نتیجه‌اش را خودم زندگی می‌کنم. هیچ محکی برای یک دانشمند داده صادق‌تر از این نیست.