روششناسی
هر عددی که در آزمایشگاه میبینید باید از این صفحه با دست قابل بازمحاسبه باشد. روشها عمداً ساده و شفافاند: z-score، میانگین، رتبه صدکی، همبستگی متقابل. هیچ مدل جعبهسیاهی در کار نیست.
منابع داده
| منبع | چه چیزی | تناوب دریافت |
|---|---|---|
| RSS ایسنا، ایرنا، مهر | شمار تیترهای صفحه اصلی سه خبرگزاری که به ارز، تورم، طلا، مسکن یا اشتغال اشاره دارند — از روز راهاندازی جمع میشود | روزانه |
| Google Trends (IR) | علاقه جستجو، هفتگی ۱۲ ماه، روزانه ۳ ماه، هفتگی ۵ سال | هر ۱۲ ساعت |
| tgju.org | قیمت پایانی روزانه دلار، تتر، طلا، سکه، انس، بورس، نفت | هر ۶ ساعت |
عبارتهای جستجو (گوگل، ایران): «قیمت دلار»، «خرید دلار»، «صرافی»، «تتر»، «خرید طلا»، «بیت کوین»، «فروش طلا»، «وام»، «قسط»، «گرانی»، «خرید خودرو»، «قیمت خودرو»، «خرید خانه»، «اجاره خانه»، «استخدام»، «کاریابی»، «مهاجرت»، «ویزا»، «آیلتس»، «یخچال»، «تلویزیون»، «لپ تاپ»، «ماشین لباسشویی»، «گوشی موبایل». عبارتها بر اساس حجم همتراز در گروههای پنجتایی درخواست میشوند، چون گوگل هر درخواست را به بزرگترین عبارت آن مقیاس میکند و عبارت کوچک کنار عبارت بزرگ به عدد صحیح ۰–۳ فرو میریزد. ابزارهای بازار (tgju، قیمت پایانی روزانه): دلار آزاد، تتر، طلای ۱۸ عیار، سکه امامی، انس جهانی طلا، شاخص کل بورس، نفت برنت.
در حال جمعآوری حجم اخبار اقتصادی: شمار تیترهای صفحه اصلی ایسنا، ایرنا و مهر که به هر موضوع اشاره دارند؛ از روز راهاندازی ثبت میشود و تا رسیدن به دو هفته داده وارد شاخصها نمیشود. اخبار ارز: ۱ روز، اخبار تورم و قیمت: ۱ روز، اخبار طلا و سکه: ۱ روز، اخبار مسکن: ۱ روز، اخبار اشتغال و حقوق: ۱ روز.
سریهای مشتقشده
- پرمیوم تتر = (تترریال ÷ دلارآزاد − ۱) × ۱۰۰ — تتر کانال خروج پول بدون بانک است؛ وقتی بالاتر از دلار کاغذی معامله میشود، تقاضای این کانال از عرضه جلو زده است.
- حباب سکه = (سکه ÷ ارزش ذاتی − ۱) × ۱۰۰؛ ارزش ذاتی = انس × دلار × ۷٫۳۲ ÷ ۳۱٫۱۰۳۵ — سکه امامی ۸٫۱۳۳ گرم با عیار ۹۰۰ است.
- بازده هفتگی = درصد تغییر آخرین قیمت هفته نسبت به هفته قبل؛ نوسان ۳۰ روزه = انحراف معیار بازده روزانه در ۳۰ روز اخیر.
- سبد کالای بادوام = میانگین علاقه جستجوی یخچال، تلویزیون، لپتاپ، ماشین لباسشویی و گوشی موبایل.
شاخصهای ترکیبی
برای هر مؤلفه در پنجره ۵۲ هفتهای: z = (مقدار − میانگین) ÷ انحراف معیار، ضرب در علامت (+ یعنی مؤلفه شاخص را بالا میبرد). ترکیب = میانگین ساده zها؛ هموارسازی با میانگین متحرک ۳ هفتهای؛ مقدار شاخص = رتبه صدکی میانی ترکیب در همان پنجره (۰–۱۰۰؛ سری تخت ۵۰ میگیرد). نبض از ترکیبهای هموارنشده زیرشاخصها ساخته و یک بار هموار میشود. میانگین و انحراف معیار از کل پنجرهاند، پس تاریخچه با هر هفته تازه بازتعریف میشود (دروننمونهای). زیر ۲۰ هفته داده، شاخص «در حال جمعآوری» است. وزنها برابرند؛ هیچ پارامتری برازش نشده است.
| شاخص | سؤال | مؤلفهها (علامت) |
|---|---|---|
| فشار ارزی FX Stress | بازار ارز چقدر تحت فشار است؟ | usd_ret_4w (+)، نوسان ۳۰ روزه دلار (+)، پرمیوم تتر (تتر نسبت به دلار) (+)، جستجوی «قیمت دلار» (+)، جستجوی «صرافی» (+) |
| اضطراب اقتصادی Economic Anxiety | مردم چقدر نگران معیشت و ارزش پولشان هستند؟ | جستجوی «گرانی» (+)، جستجوی «قیمت دلار» (+)، جستجوی «مهاجرت» (+)، جستجوی «فروش طلا» (+)، جستجوی «قسط» (+) |
| فشار مصرفکننده Consumer Pressure | خانوارها چقدر دنبال نقدینگی و اعتبار میگردند؟ | جستجوی «وام» (+)، جستجوی «قسط» (+)، جستجوی «فروش طلا» (+)، جستجوی «کاریابی» (+)، جستجوی «گرانی» (+) |
| پناه به دارایی امن Safe-Haven Pressure | پول با چه شدتی به سمت دلار، طلا و رمزارز میرود؟ | جستجوی «خرید طلا» (+)، جستجوی «تتر» (+)، جستجوی «خرید دلار» (+)، جستجوی «بیت کوین» (+)، حباب سکه (سکه نسبت به ارزش ذاتی) (+)، پرمیوم تتر (تتر نسبت به دلار) (+) |
| نبض تقاضا Demand Pulse | میل به خرید کالاهای بزرگ و بادوام چقدر است؟ | جستجوی «خرید خودرو» (+)، جستجوی «خرید خانه» (+)، جستجوی «اجاره خانه» (+)، goods_basket (+) |
| میل به خروج Exit Intent | جستجوی مهاجرت و مقدمات آن چقدر بالاست؟ | جستجوی «مهاجرت» (+)، جستجوی «ویزا» (+)، جستجوی «آیلتس» (+) |
| نبض بازار ایران Iran Market Pulse | اقتصاد و بازار ایران این هفته چقدر تحت فشار است؟ | فشار ارزی (+)، اضطراب اقتصادی (+)، پناه به دارایی امن (+)، فشار مصرفکننده (+)، نبض تقاضا (−) |
اعتبارسنجی: برای هر شاخص همبستگی ترکیب با بازده هفتههای بعد دلار و طلا (پیشروی ۱ تا ۴) و دقت جهت روی ۴۰٪ انتهایی داده گزارش میشود. تا امروز هیچکدام از شاخصها قدرت پیشبینی معنادار نشان ندادهاند؛ آنها توصیف وضعیت حالاند و همینطور برچسب خوردهاند.
کشف تغییر
برای هر سری هفتگی، مقدار این هفته با میانگین و انحراف معیار ۱۲ هفته قبل (بدون خود این هفته) مقایسه میشود؛ |z| ≥ ۱٫۵ گزارش میشود. برای قیمتها بازده هفتگی سنجیده میشود نه سطح قیمت، چون سطح یک قیمت رونددار همیشه «غیرعادی» است؛ برای سریهایی که خودشان درصدند (بازده، پرمیوم، نوسان) تغییر به واحد درصد گزارش میشود نه درصدِ درصد. مبنای تخت (انحراف معیار صفر) قضاوت نمیشود. هفته جاری ناقص از همه سریها کنار گذاشته میشود تا «این هفته» برای همه یک هفته کامل باشد. شاخصهای ترکیبی در این فهرست نمیآیند؛ تغییرشان روی کاشی خودشان است.
کشف رابطه
برای هر جفت ثبتشده: همبستگی پیرسون در تأخیرهای ±۶ هفته (یا ±۱۴ روز معاملاتی)؛ تأخیر مثبت یعنی سری اول جلوتر است. p از تقریب t، و padj = p × ۱۳ (بونفرونی روی همه جفتها ضربدر همه تأخیرهای جستجوشده — چون انتخاب بهترین تأخیر خودش یک جستجوست). «پیدا شد» = |r| ≥ ۰٫۲، padj < ۰٫۰۵، n ≥ ۳۰. «ضعیف» = فقط p خام معنادار. «بروننمونهای: بهتر از سکه» = تأخیر روی ۶۰٪ ابتدایی انتخاب شده و روی ۴۰٪ انتهایی همان تأخیر با علامت یکسان تکرار شده و دقت جهت (با علامت رابطه، و برای هدفهای سطحی روی تغییر هدف) در آزمون دوجملهای با p < ۰٫۰۵ از سکه بهتر بوده، با دستکم ۳۰ مشاهده. همبستگی هیچوقت بهعنوان علت گزارش نمیشود.
| فرضیه | سری اول ← دوم | تناوب | نتیجه فعلی |
|---|---|---|---|
| آیا جستجوی «قیمت دلار» قبل از حرکت دلار بالا میرود؟ | جستجوی «قیمت دلار» ← بازده هفتگی دلار | پنج سال داده هفتگی | پیدا نشد r=0.12, n=259 |
| همان سؤال، فقط دوازده ماه اخیر | جستجوی «قیمت دلار» ← بازده هفتگی دلار | یک سال داده هفتگی | پیدا نشد r=-0.28, n=52 |
| در مقیاس روزانه، جستجوی «قیمت دلار» چند روز جلوتر یا عقبتر از حرکت دلار است؟ | جستجوی «قیمت دلار» ← usd_ret_d | سه ماه داده روزانه | ضعیف r=0.35, n=71 |
| آیا پرمیوم تتر قبل از حرکت دلار باز میشود؟ | پرمیوم تتر (تتر نسبت به دلار) ← بازده هفتگی دلار | چهار سال داده هفتگی | پیدا شد r=0.26, n=219 |
| آیا حباب سکه با حرکت دلار همراه است؟ | حباب سکه (سکه نسبت به ارزش ذاتی) ← بازده هفتگی دلار | پنج سال داده هفتگی | پیدا نشد r=-0.16, n=270 |
| آیا جستجوی «تتر» با باز شدن پرمیوم تتر همزمان است؟ | جستجوی «تتر» ← tether_premium_d | سه ماه داده روزانه | ضعیف r=-0.39, n=71 |
| آیا جستجوی «خرید طلا» با بازده طلا حرکت میکند؟ | جستجوی «خرید طلا» ← gold18_ret_d | سه ماه داده روزانه | ضعیف r=0.25, n=71 |
| آیا جستجوی «مهاجرت» با دورههای پرنوسان دلار همراه است؟ | جستجوی «مهاجرت» ← نوسان ۳۰ روزه دلار | پنج سال داده هفتگی | پیدا نشد r=-0.17, n=255 |
| آیا جستجوی «وام» با حرکت دلار رابطه دارد؟ | جستجوی «وام» ← بازده هفتگی دلار | پنج سال داده هفتگی | پیدا نشد r=-0.09, n=258 |
| آیا جستجوی «خرید طلا» قبل از بازده هفتگی طلا بالا میرود؟ | جستجوی «خرید طلا» ← بازده هفتگی طلای ۱۸ | پنج سال داده هفتگی | ضعیف r=0.22, n=254 |
| آیا نبض تقاضا با حرکت دلار مخالف است؟ | idx:demand ← بازده هفتگی دلار | یک سال، شاخص ترکیبی | ضعیف r=-0.32, n=46 |
| آیا اضطراب اقتصادی قبل از حرکت دلار بالا میرود؟ | idx:anxiety ← بازده هفتگی دلار | یک سال، شاخص ترکیبی | پیدا نشد r=0.25, n=46 |
| آیا پناه به دارایی امن با بازده طلا همحرکت است؟ | idx:haven ← بازده هفتگی طلای ۱۸ | یک سال، شاخص ترکیبی | ضعیف r=0.38, n=45 |
محدودیتها
- علاقه جستجوی گوگل نسبی و در هر دریافت دوباره مقیاسشده است؛ عبارتهای کمحجم رزولوشن عدد صحیح دارند.
- پنجره شاخصها یک سال است؛ «شدیدترین هفته» یعنی شدیدترین هفته همان سال.
- قیمتهای tgju قیمت پایانی بازار آزادند و روزهای تعطیل ندارند؛ هفته با آخرین قیمت هفته بسته میشود.
- با ۱۳ جفت آزمودهشده، بدون تصحیح چند آزمون، یک رابطه دروغین در هر بار محاسبه انتظار میرود؛ به همین دلیل بونفرونی اعمال میشود.
- همه شاخصها تجربی و توصیفیاند. هیچ عددی روی این سایت پیشبینی نیست و هیچ رابطهای علیت نیست.
آخرین محاسبه: 2026-09-12T09:08 · هفته منتهی به ۸ شهریور · ۱۴٫۲ ثانیه