پرش به محتوای اصلی
رامین خاورزاده DATA · ANALYSIS · PERSPECTIVE
آزمایشگاه METHODOLOGY

روش‌شناسی

هر عددی که در آزمایشگاه می‌بینید باید از این صفحه با دست قابل بازمحاسبه باشد. روش‌ها عمداً ساده و شفاف‌اند: z-score، میانگین، رتبه صدکی، همبستگی متقابل. هیچ مدل جعبه‌سیاهی در کار نیست.

منابع داده

منبعچه چیزیتناوب دریافت
RSS ایسنا، ایرنا، مهرشمار تیترهای صفحه اصلی سه خبرگزاری که به تورم، طلا، مسکن یا اشتغال اشاره دارند — از روز راه‌اندازی جمع می‌شودروزانه
Google Trends (IR)علاقهٔ نسبی جستجو (نه تعداد جستجو)، هفتگی ۱۲ ماه، روزانه ۳ ماه، هفتگی ۵ سال، و جدول علاقهٔ جستجوی برندهاهر ۱۲ تا ۲۴ ساعت
tgju.orgقیمت پایانی روزانه طلا، سکه، انس، بورس و نفتهر ۶ ساعت

عبارت‌های جستجو (گوگل، ایران): «خرید طلا»، «بیت کوین»، «فروش طلا»، «وام»، «قسط»، «گرانی»، «خرید خودرو»، «قیمت خودرو»، «خرید خانه»، «اجاره خانه»، «استخدام»، «کاریابی»، «مهاجرت»، «ویزا»، «آیلتس»، «یخچال»، «تلویزیون»، «لپ تاپ»، «ماشین لباسشویی»، «گوشی موبایل». عبارت‌ها بر اساس حجم هم‌تراز در گروه‌های پنج‌تایی درخواست می‌شوند، چون گوگل هر درخواست را به بزرگ‌ترین عبارت آن مقیاس می‌کند و عبارت کوچک کنار عبارت بزرگ به عدد صحیح ۰–۳ فرو می‌ریزد. ابزارهای بازار (tgju، قیمت پایانی روزانه): طلای ۱۸ عیار، سکه امامی، انس جهانی طلا، شاخص کل بورس، نفت برنت.

در حال جمع‌آوری حجم اخبار اقتصادی: شمار تیترهای صفحه اصلی ایسنا، ایرنا و مهر که به هر موضوع اشاره دارند؛ از روز راه‌اندازی ثبت می‌شود و تا رسیدن به دو هفته داده وارد شاخص‌ها نمی‌شود. اخبار اشتغال و حقوق: ۲۱ روز، اخبار مسکن: ۲۱ روز، اخبار طلا و سکه: ۲۱ روز، اخبار تورم و قیمت: ۲۱ روز.

سری‌های مشتق‌شده

  • بازده هفتگی = درصد تغییر آخرین قیمت هفته نسبت به هفته قبل؛ نوسان ۳۰ روزه = انحراف معیار بازده روزانه در ۳۰ روز اخیر.
  • سبد کالای بادوام = میانگین علاقه جستجوی یخچال، تلویزیون، لپ‌تاپ، ماشین لباسشویی و گوشی موبایل.

شاخص‌های ترکیبی

برای هر مؤلفه در پنجره ۵۲ هفته‌ای: z = (مقدار − میانگین) ÷ انحراف معیار، ضرب در علامت (+ یعنی مؤلفه شاخص را بالا می‌برد). ترکیب = میانگین ساده zها؛ هموارسازی با میانگین متحرک ۳ هفته‌ای؛ مقدار شاخص = رتبه صدکی میانی ترکیب در همان پنجره (۰–۱۰۰؛ سری تخت ۵۰ می‌گیرد). نبض از ترکیب‌های هموارنشده زیرشاخص‌ها ساخته و یک بار هموار می‌شود. میانگین و انحراف معیار از کل پنجره‌اند، پس تاریخچه با هر هفته تازه بازتعریف می‌شود (درون‌نمونه‌ای). زیر ۲۰ هفته داده، شاخص «در حال جمع‌آوری» است. وزن‌ها برابرند؛ هیچ پارامتری برازش نشده است.

شاخصسؤالمؤلفه‌ها (علامت)
فشار مصرف‌کننده
Consumer Pressure
خانوارها چقدر دنبال نقدینگی و اعتبار می‌گردند؟جستجوی «وام» (+)، جستجوی «قسط» (+)، جستجوی «فروش طلا» (+)، جستجوی «کاریابی» (+)، جستجوی «گرانی» (+)
نبض تقاضا
Demand Pulse
میل به خرید کالاهای بزرگ و بادوام چقدر است؟جستجوی «خرید خودرو» (+)، جستجوی «خرید خانه» (+)، جستجوی «اجاره خانه» (+)، goods_basket (+)

اعتبارسنجی: برای هر شاخص همبستگی ترکیب با بازده هفته‌های بعد طلا (پیش‌روی ۱ تا ۴) و دقت جهت روی ۴۰٪ انتهایی داده گزارش می‌شود. تا امروز هیچ‌کدام از شاخص‌ها قدرت پیش‌بینی معنادار نشان نداده‌اند؛ آن‌ها توصیف وضعیت حال‌اند و همین‌طور برچسب خورده‌اند.

کشف تغییر

برای هر سری هفتگی، مقدار این هفته با میانگین و انحراف معیار ۱۲ هفته قبل (بدون خود این هفته) مقایسه می‌شود؛ |z| ≥ ۱٫۵ گزارش می‌شود. برای قیمت‌ها بازده هفتگی سنجیده می‌شود نه سطح قیمت، چون سطح یک قیمت روند‌دار همیشه «غیرعادی» است؛ برای سری‌هایی که خودشان درصدند (بازده، پرمیوم، نوسان) تغییر به واحد درصد گزارش می‌شود نه درصدِ درصد. مبنای تخت (انحراف معیار صفر) قضاوت نمی‌شود. هفته جاری ناقص از همه سری‌ها کنار گذاشته می‌شود تا «این هفته» برای همه یک هفته کامل باشد. شاخص‌های ترکیبی در این فهرست نمی‌آیند؛ تغییرشان روی کاشی خودشان است.

کشف رابطه

برای هر جفت ثبت‌شده: همبستگی پیرسون در تأخیرهای ±۶ هفته (یا ±۱۴ روز معاملاتی)؛ تأخیر مثبت یعنی سری اول جلوتر است. p از تقریب t، و padj = p × ۱۳ (بونفرونی روی همه جفت‌ها ضربدر همه تأخیرهای جستجوشده — چون انتخاب بهترین تأخیر خودش یک جستجوست). «پیدا شد» = |r| ≥ ۰٫۲، padj < ۰٫۰۵، n ≥ ۳۰. «ضعیف» = فقط p خام معنادار. «برون‌نمونه‌ای: بهتر از سکه» = تأخیر روی ۶۰٪ ابتدایی انتخاب شده و روی ۴۰٪ انتهایی همان تأخیر با علامت یکسان تکرار شده و دقت جهت (با علامت رابطه، و برای هدف‌های سطحی روی تغییر هدف) در آزمون دوجمله‌ای با p < ۰٫۰۵ از سکه بهتر بوده، با دست‌کم ۳۰ مشاهده. همبستگی هیچ‌وقت به‌عنوان علت گزارش نمی‌شود.

فرضیهسری اول ← دومتناوبنتیجه فعلی
آیا جستجوی «خرید طلا» با بازده طلا حرکت می‌کند؟جستجوی «خرید طلا» ← gold18_ret_dسه ماه داده روزانهضعیف r=-0.28, n=74
آیا جستجوی «خرید طلا» قبل از بازده هفتگی طلا بالا می‌رود؟جستجوی «خرید طلا» ← بازده هفتگی طلای ۱۸پنج سال داده هفتگیپیدا شد r=0.24, n=254

محدودیت‌ها

  • علاقه جستجوی گوگل نسبی و در هر دریافت دوباره مقیاس‌شده است؛ عبارت‌های کم‌حجم رزولوشن عدد صحیح دارند.
  • پنجره شاخص‌ها یک سال است؛ «شدیدترین هفته» یعنی شدیدترین هفته همان سال.
  • قیمت‌های tgju قیمت پایانی روزانه‌اند و روزهای تعطیل ندارند؛ هفته با آخرین قیمت هفته بسته می‌شود.
  • با ۱۳ جفت آزموده‌شده، بدون تصحیح چند آزمون، یک رابطه دروغین در هر بار محاسبه انتظار می‌رود؛ به همین دلیل بونفرونی اعمال می‌شود.
  • همه شاخص‌ها تجربی و توصیفی‌اند. هیچ عددی روی این سایت پیش‌بینی نیست و هیچ رابطه‌ای علیت نیست.

آخرین محاسبه: 2026-10-02T08:51 · هفته منتهی به ۲۹ شهریور · ۵۷٫۰ ثانیه

CORRELATION LAB

این دو شاخص ظاهراً هیچ ارتباطی با هم ندارند… تا وقتی بازه زمانی را جابه‌جا کنید.

نمودار را با موس یا انگشت به چپ و راست بکشید تا شاخص طلایی در زمان جابه‌جا شود. رابطه پنهان، فقط در تاخیر درست خودش را نشان می‌دهد — همان جست‌وجوی تأخیری که بالاتر توضیح داده شد.

تاخیر زمانی —
همبستگی در این تاخیر —
بیشترین همبستگی —

SIMULATED DATA داده‌های این نمودار شبیه‌سازی‌شده‌اند و صرفاً مفهوم همبستگی متقاطع را نمایش می‌دهند.