استراتژی محتوای سئو؛ چارچوب پنج‌مرحله‌ای Ahrefs

اگر برای سایت یا فروشگاه آنلاینتان مقاله می‌نویسید ولی مطمئن نیستید این مقاله‌ها واقعاً به فروش کمک می‌کنند، مشکل احتمالاً از نبودِ یک استراتژی محتوای سئو است. Ahrefs، شرکت معروف ابزارهای سئو، در مقاله‌ای از Si Quan Ong چارچوبی ساده و پنج‌مرحله‌ای برای این کار معرفی کرده است. در این نوشته همان چارچوب را مرحله‌به‌مرحله مرور می‌کنیم و کنارش توضیح می‌دهیم برای یک کسب‌وکار ایرانی چه معنایی دارد.

استراتژی محتوای سئو یعنی چه؟

محتوای سئو، محتوایی است که برای دیده‌شدن در نتایج موتورهای جستجو ساخته می‌شود. استراتژی محتوای سئو هم برنامه‌ای است که نشان می‌دهد این محتوا چطور به اهداف کسب‌وکار کمک کند.

تیم Ahrefs کل رویکردش را در یک جمله خلاصه کرده است. مضمونش این است:

ما محتوای باکیفیت و متمرکز بر جستجو تولید و نگهداری می‌کنیم، درباره موضوع‌هایی که هم پتانسیل کسب‌وکاری دارند، هم پتانسیل ترافیک جستجو و هم پتانسیل رتبه‌گرفتن.

به گفتهٔ نویسنده، هر کلمه این جمله عمداً آنجاست و اگر یکی را برداریم کل ساختار از کار می‌افتد. پنج مرحله این چارچوب هم از همین جمله بیرون می‌آید:

• پیدا کردن موضوع‌هایی که ترافیک جستجو دارند
• سنجیدن ارزش تجاری هر موضوع
• تحلیل شانس رتبه‌گرفتن
• تولید محتوای باکیفیت و متمرکز بر جستجو
• نگهداری و به‌روزرسانی همان محتوا

مرحله ۱: موضوع‌هایی با پتانسیل ترافیک جستجو پیدا کنید

هدف محتوای سئو این است که در گوگل رتبه خوبی بگیرد. پس باید سراغ موضوع‌هایی بروید که مشتری‌های احتمالی شما واقعاً جستجو می‌کنند.

Ahrefs سریع‌ترین مسیر را این‌طور توصیف می‌کند:

• وارد ابزار Keywords Explorer شوید.
• چند کلمه کلی مرتبط با حوزه‌تان وارد کنید. مثلاً خود Ahrefs برای وبلاگش کلمه‌هایی مثل marketing و seo و keyword را زده است.
• به گزارش Matching terms بروید.
• روی کلمه‌هایی که شاخص Traffic Potential دارند فیلتر بگذارید.
• فهرست را با چشم بررسی کنید و کلمه‌هایی را انتخاب کنید که مشتریان شما سراغشان می‌روند.

Traffic Potential یعنی چه؟

Traffic Potential یا «پتانسیل ترافیک» برآورد ترافیک ماهانه ارگانیک (ترافیک بدون تبلیغ) برای صفحه‌ای است که در جستجوی یک کلمه رتبه اول را دارد. یک صفحه معمولاً برای چندین کلمه رتبه می‌گیرد، نه فقط یکی. برای همین این شاخص از «حجم جستجو» قابل‌اعتمادتر است.

نکته حرفه‌ای: سراغ رقبا بروید

اگر رقیبتان ترافیک زیادی از جستجو می‌گیرد و این ترافیک از کلمه‌های برندی (یعنی نام خودش) نیست، احتمالاً شما هم می‌توانید همان کلمه‌ها را هدف بگیرید. در ابزار Site Explorer دامنه رقیب را وارد کنید و گزارش Top pages را ببینید. این گزارش پربازدیدترین صفحه‌های یک سایت را با ترافیک تخمینی و کلمه‌ای که بیشترین ترافیک را می‌آورد نشان می‌دهد. نویسنده برای نمونه سایت moz.com را بررسی کرده است.

برای ایران چه؟

Ahrefs ابزاری پولی است و ممکن است همه به آن دسترسی نداشته باشند. منطق کار ولی به ابزار خاصی وابسته نیست. می‌توانید از پیشنهادهای خودکار گوگل هنگام تایپ، بخش «جستجوهای مرتبط» پایین صفحه نتایج و گزارش‌های Google Search Console سایتتان شروع کنید. صفحه‌های پرطرفدار رقبا را هم می‌توانید دستی ببینید. دقتش کمتر است، اما برای شروع کافی است.

مرحله ۲: ارزش تجاری موضوع را بسنجید

ارزش تجاری (یا پتانسیل کسب‌وکاری) یک کلمه یعنی وقتی درباره آن می‌نویسید، چقدر راحت و طبیعی می‌توانید محصولتان را معرفی کنید.

مثال خود مقاله را ببینید. فرض کنید فروشگاه آنلاین تجهیزات قهوه دارید. معرفی محصولتان در مقاله‌ای مثل «بهترین دستگاه‌های قهوه‌ساز» بسیار ساده‌تر است تا مقاله‌ای مثل «چرا قهوه خوابم می‌آورد؟». اولی خواننده را به خرید نزدیک می‌کند و دومی بیشتر کنجکاوی است.

کلمه‌هایی که ارزش تجاری بالاتری دارند باید در برنامه محتوایی‌تان اولویت بگیرند.

Ahrefs برای امتیازدهی یک جدول راهنما گذاشته است. نکتهٔ مهمش این است که امتیاز دقیق وجود ندارد و به ارزش آن کلمه برای کسب‌وکار شما بستگی دارد. امتیاز ۳ برای شما ممکن است برای دیگری ۱ باشد.

توصیه عملی: یک جدول ساده بسازید و برای هر کلمه از ۱ تا ۳ امتیاز بدهید. این مقیاس پیشنهاد خودِ من است و در مقاله نیامده. یک نمونه معیار می‌تواند این باشد:

• ۳: محصول یا خدمت شما راه‌حل مستقیم همین جستجو است.
• ۲: محصولتان به موضوع مربوط است ولی باید کمی بچرخید تا به آن برسید.
• ۱: موضوع جالب است ولی ارتباط روشنی با فروش ندارد.

مرحله ۳: شانس رتبه‌گرفتن را تحلیل کنید

بعضی کلمه‌ها سخت‌تر از بقیه رتبه می‌گیرند. این به معنای کنار گذاشتن کلمه‌های سخت نیست، به‌خصوص اگر ارزش تجاری دارند. فقط باید سختی آن‌ها را در تصمیمتان لحاظ کنید.

در Ahrefs «پتانسیل رتبه» یعنی با منابعی که داریم، رسیدن به سه رتبه اول واقع‌بینانه باشد. برای تشخیص این، چهار چیز را بررسی می‌کنند.

۱. بک‌لینک‌ها

بک‌لینک یعنی لینکی که از یک سایت دیگر به صفحه شما داده شده است. بک‌لینک‌ها از مهم‌ترین عوامل رتبه‌بندی گوگل هستند و خود گوگل هم این را گفته است. هرچه صفحه‌های رتبه‌دار فعلی بک‌لینک باکیفیت بیشتری داشته باشند، رقابت با آن‌ها سخت‌تر می‌شود.

در Keywords Explorer شاخص Keyword Difficulty (سختی کلمه) تقریباً نشان می‌دهد برای ورود به ده نتیجه اول به چند بک‌لینک نیاز دارید. مثلاً برای کلمه «how to make kimchi» برآورد شده بود که لینک از حدود ۷۷ وب‌سایت لازم است.

برای بررسی دقیق‌تر، بخش SERP overview را ببینید. SERP یعنی صفحه نتایج جستجو. ستون Domains تعداد سایت‌های لینک‌دهنده به هر صفحه را نشان می‌دهد.

این اعداد فقط تعداد را می‌گویند. کیفیت هم مهم است. برای فهمیدن کیفیت لینک‌ها باید پروفایل بک‌لینک هر صفحه را باز کنید و ببینید لینک‌ها از چه سایت‌هایی آمده‌اند.

۲. اعتبار سایت (Authority)

نمایندگان گوگل گفته‌اند این شرکت «اعتبار سایت» را اندازه نمی‌گیرد. با این حال بسیاری از متخصصان سئو باور دارند سایت‌های معتبر راحت‌تر رتبه می‌گیرند. برای همین معمولاً شاخصی مثل Domain Rating (DR) را هم در نظر می‌گیرند. DR امتیازی است که خود Ahrefs برای قدرت پروفایل لینک یک سایت حساب می‌کند.

دلیل این باور، حتی بدون وجود شاخص رسمی در گوگل، دو چیز است:

• سایت‌های با DR بالا معمولاً صفحه‌های پرقدرت بیشتری دارند و لینک داخلی از آن صفحه‌ها می‌تواند به رتبه صفحه‌های دیگر کمک کند.
• کاربران برای بعضی جستجوها ترجیح می‌دهند برندهای مورداعتماد را ببینند.

اگر این منطق را قبول دارید، DR صفحه‌های برتر را در بخش SERP overview ببینید. اگر همه‌شان خیلی بالاتر از DR سایت شما بود، بهتر است اول سراغ کلمه‌های دیگر بروید.

۳. نیت جستجو (Search Intent)

گوگل می‌داند کاربر با هر جستجو دنبال چیست و همان را نشان می‌دهد. مثلاً کسی که «how to make kimchi» را جستجو می‌کند می‌خواهد طرز تهیه این غذای تخمیری کره‌ای را یاد بگیرد. پس نتایج هم عمدتاً راهنمای آموزشی است.

برای تحلیل نیت جستجو، کلمه هدف را در گوگل بزنید و نتایج را با «سه C» بررسی کنید:

• نوع محتوا (Content type): پست وبلاگ است، لندینگ پیج، صفحه محصول یا چیز دیگر؟
• قالب محتوا (Content format): فهرست است، آموزش گام‌به‌گام، دستور تهیه، ابزار یا چیز دیگر؟
• زاویه محتوا (Content angle): آیا نقطه فروش غالبی هست، مثلاً «ساده بودن»؟

باید مطمئن شوید می‌توانید همان نیت را برآورده کنید. مثلاً اگر نتایج، یک ابزار رایگان بررسی بک‌لینک می‌خواهند و شما امکان ساختنش را ندارید (مثلاً پایگاه داده عظیم لینک)، احتمالاً در آن کلمه شانسی ندارید.

برای بازار ایران، این بررسی را حتماً با خود جستجوی فارسی انجام دهید. نتایج فارسی ممکن است با نتایج انگلیسی همان موضوع فرق داشته باشند. مثلاً شاید برای یک عبارت، اغلب صفحه‌های محصول یا فروشگاه‌ها بالا باشند و نه مقاله آموزشی.

۴. کیفیت محتوا

اگر کسی برای نوشتن یک مقاله، ۴۷ دستگاه تصفیه هوا را تست کرده باشد، شکست دادنش از نظر کیفیت سخت است. مقاله Ahrefs این را درباره Wirecutter می‌گوید که برای همین در یک جستجوی رقابتی رتبه اول را دارد. Wirecutter سایت بررسی و مقایسه محصولات است.

برای پیشی‌گرفتن از آن، باید تعداد مشابهی دستگاه را بررسی کنید یا کاری کاملاً متفاوت و منحصربه‌فرد انجام دهید. این کار زمان و منابع زیادی می‌خواهد. پس برای کلمه‌هایی که هدف می‌گیرید، مطمئن شوید شکست دادن صفحه‌های برتر از نظر کیفیت در توان شما هست.

بعد از بررسی این چهار مورد، می‌توانید به هر کلمه یک امتیاز «پتانسیل رتبه» بدهید.

مرحله ۴: محتوای باکیفیت و متمرکز بر جستجو بسازید

پیدا کردن کلمه‌هایی که همزمان پتانسیل کسب‌وکاری، پتانسیل ترافیک و پتانسیل رتبه دارند، هسته اصلی کل این استراتژی محتوای سئو است. نتیجه‌اش محتوایی است که هم در گوگل خوب می‌درخشد و هم مستقیم به هدف‌های کسب‌وکار وصل است. چون ترافیک زیاد بدون خرید فایده‌ای ندارد.

وقتی فهرست کلمه‌ها آماده شد، نوبت تولید است. دو قید مهم دارد: «متمرکز بر جستجو» و «باکیفیت».

متمرکز بر جستجو

یعنی محتوا با نیت جستجوی کلمه اصلی‌اش هماهنگ باشد. این را در مرحله قبل تحلیل کرده‌اید و حالا فقط باید رعایتش کنید. مثلاً برای کلمه «how to drive traffic to your website» احتمالاً باید فهرستی از بهترین راه‌های جذب ترافیک بنویسید. Ahrefs هم همین کار را کرده است.

باکیفیت

کیفیت تعریف یکسانی ندارد. Ahrefs معیار خودش را با واژه REACH خلاصه می‌کند:

• Real (واقعی): اصیل و اورجینال باشد و چیز تازه‌ای بیاورد.
• Experienced (باتجربه): نویسنده‌اش دانش و تخصص آن موضوع را داشته باشد.
• Accurate (دقیق): واقعیت‌ها به منابع معتبر تکیه کنند و نظرها روشن به‌عنوان نظر بیان شوند.
• Clear (روشن): بدون حاشیه و اصطلاح پیچیده توضیح بدهد و هرجا لازم است تصویر داشته باشد.
• Helpful (مفید): واقعاً مشکل خواننده را حل کند، نه اینکه فقط کلمه‌ای روی کلمه‌ای بگذارد.

تیم Ahrefs سعی می‌کند همه محتوایش با این معیارها بخواند. نویسنده با شوخی می‌پرسد: به نظر شما همین مقاله REACH را رعایت می‌کند؟ ما هم همین سؤال را از شما می‌پرسیم.

مرحله ۵: محتوا را نگهداری و به‌روز کنید

در Ahrefs محتوا را منتشر نمی‌کنند و فراموش نمی‌کنند. مرتب آن را به‌روزرسانی یا بازنویسی می‌کنند. دلیل‌هایش این است:

• مقاله شما همیشه در اولین تلاش رتبه نمی‌گیرد.
• ممکن است رتبه‌اش بعداً افت کند.
• برای بعضی کلمه‌ها نیت جستجو عوض می‌شود.
• اطلاعات داخل مقاله کهنه می‌شود و کیفیت را پایین می‌آورد.

نتایج جستجو ثابت نیستند و رقبا می‌توانند از شما جلو بزنند. باید بفهمید چرا از شما بالاترند و دوباره آن‌ها را شکست دهید. Ahrefs مثالی از مقاله ابزارهای رایگان سئو آورده که بعد از به‌روزرسانی، ترافیکش به‌شدت بالا رفته است.

چطور بفهمیم کدام محتوا نیاز به کار دارد؟

در تیم Ahrefs هر سه ماه، هر نویسنده محتوای خودش را مرور می‌کند و دو دسته پیدا می‌کند: مقاله‌هایی که باید به‌روز شوند و مقاله‌هایی که باید از نو نوشته شوند. بعد هر نویسنده با Joshua Hardwick، مسئول محتوای Ahrefs، تماس می‌گیرد و درباره بهبودشان حرف می‌زنند. وقتی مسیر کلی مشخص شد، نویسنده برمی‌گردد و مقاله را بازنویسی می‌کند.

لازم نیست دقیقاً مثل آن‌ها عمل کنید. اگر از وردپرس استفاده می‌کنید، ساده‌ترین راه نصب افزونه رایگان سئوی Ahrefs برای وردپرس است. برای هر صفحه یک کلمه هدف تعیین می‌کنید و اگر رتبه‌ها افت کنند، افزونه خبرتان می‌کند. بعد بررسی می‌کنید که آیا مقاله نیاز به بازسازی دارد یا نه.

نکات کاربردی برای کسب‌وکارها

این بخش تحلیل خودمان است و در مقاله اصلی نیامده.

• اول فروش، بعد ترافیک. قبل از نوشتن، به هر موضوع امتیاز ارزش تجاری بدهید. مقاله‌ای که ترافیک بیاورد ولی هیچ ربطی به محصول شما نداشته باشد، وقت تیم را می‌گیرد.
• واقع‌بین باشید. کسب‌وکار کوچک بهتر است اول سراغ موضوع‌هایی برود که رقابتشان کمتر است و تیمش می‌تواند از نظر کیفیت از رقبا جلو بزند. بعد که اعتبار ساخته شد، موضوع‌های سخت‌تر را امتحان کند.
• نتایج فارسی را خودتان ببینید. قبل از نوشتن هر مقاله، کلمه را در گوگل جستجو کنید و نوع، قالب و زاویه صفحه‌های برتر را یادداشت کنید.
• تخصص واقعی را نشان بدهید. تجربه واقعی شما در فروش، تولید یا خدمات، همان چیزی است که معیار «Real» و «Experienced» را پوشش می‌دهد. نمونه کار، عکس واقعی و مشاهده‌های میدانی اضافه کنید.
• تقویم بازبینی بسازید. هر سه ماه یک جلسه کوتاه بگذارید و مقاله‌های قدیمی را مرور کنید. اگر ابزار پولی ندارید، Google Search Console هم برای دیدن افت یا رشد کلمه‌ها کمک می‌کند.
• ساده نگه دارید. نویسنده می‌گوید سادگی این روش عمدی است، چون پیروی مداوم از آن را آسان می‌کند.

چک‌لیست اجرای استراتژی محتوای سئو

• چند کلمه کلی مرتبط با کسب‌وکارتان بنویسید و فهرستی از موضوع‌های جستجوشده بسازید.
• صفحه‌های پرترافیک رقبا را (به‌جز کلمه‌های برندیِ خودشان) بررسی کنید.
• برای هر موضوع امتیاز ارزش تجاری بدهید.
• بک‌لینک، اعتبار سایت، نیت جستجو و کیفیت رقبا را بسنجید و امتیاز پتانسیل رتبه بدهید.
• موضوع‌هایی را انتخاب کنید که در هر سه معیار امتیاز مناسبی دارند.
• مقاله را با نوع و قالب مطابق نیت جستجو بنویسید.
• مقاله را با معیار REACH بازبینی کنید.
• هر سه ماه، مقاله‌ها را برای به‌روزرسانی یا بازنویسی مرور کنید.

پرسش‌های متداول

مهم‌ترین نکته در استراتژی محتوای سئو چیست؟

انتخاب موضوعی که همزمان سه ویژگی داشته باشد: پتانسیل ترافیک جستجو، ارزش تجاری و شانس رتبه‌گرفتن. به گفته Ahrefs، حذف هر کدام از این سه، کل استراتژی را بی‌اثر می‌کند.

پتانسیل ترافیک چه فرقی با حجم جستجو دارد؟

حجم جستجو فقط تعداد جستجوی یک کلمه است. پتانسیل ترافیک ترافیک ماهانه ارگانیک صفحه رتبه اول آن کلمه را برآورد می‌کند. چون یک صفحه برای کلمه‌های متعدد رتبه می‌گیرد، این شاخص معمولاً تصویر واقعی‌تری می‌دهد.

هر چند وقت یک بار باید محتوا را به‌روز کنیم؟

Ahrefs هر سه ماه محتوای هر نویسنده را بررسی می‌کند. شما لازم نیست دقیقاً همین روش را دنبال کنید، ولی یک برنامه منظم برای بازبینی داشته باشید.

جمع‌بندی

استراتژی محتوای سئو در Ahrefs پیچیده نیست و همین سادگی عمدی است. اول موضوع‌هایی را پیدا می‌کنید که مردم جستجو می‌کنند. بعد ارزش تجاری و شانس رتبه آن‌ها را می‌سنجید، محتوایی باکیفیت و هماهنگ با نیت جستجو می‌سازید و بعد از انتشار هم مرتب نگهداری‌اش می‌کنید. اگر یک کسب‌وکار ایرانی هستید، لازم نیست با همه ابزارها شروع کنید. با همین پنج مرحله و چند جستجوی دقیق در گوگل فارسی هم می‌شود برنامه‌ای منظم ساخت.