Skip to main content
Ramin Khavarzadeh DATA · ANALYSIS · PERSPECTIVE
Practical resources CHECKLIST

AI readiness checklist for organisations

Thirty items across five dimensions — data, process, people and skills, technology and security, governance and measurement — each with level 0/1/2 descriptions; dimension totals, overall percent, and maturity level by formula.

Checklist ·Data and AI ·Excel (xlsx) ·Version 1.0 ·19 September 2026

Who it is for

مدیری که می‌خواهد پیش از سرمایه‌گذاری روی داده یا هوش مصنوعی، بداند سازمانش از کجا شروع می‌کند و کدام بُعد ضعیف‌تر است.

Main sheet preview

بُعد#گویه۰ یعنی۱ یعنی۲ یعنیامتیاز (۰/۱/۲)
داده۱موجودی دادهنمی‌دانیم چه داده‌ای کجا داریم.فهرست تقریبی از منابع داده وجود دارد.فهرست داده‌ها با مالک، محل و تعریف هر فیلد نگهداری می‌شود.
داده۲کیفیت دادهتکرار، خطا و جای خالی زیاد است و کسی آن را نمی‌سنجد.پاک‌سازی موردی و پیش از هر گزارش انجام می‌شود.کیفیت داده با سنجه‌های تعریف‌شده به‌طور منظم پایش می‌شود.
داده۳دسترسی به دادهداده در فایل‌های شخصی و ایمیل‌ها پخش است.بخشی از داده‌ها در یک پایگاه مشترک است.داده‌های کلیدی با دسترسی کنترل‌شده و مستند در دسترس افراد مجاز است.
داده۴یکپارچگی سیستم‌هاسیستم‌ها جدا و شناسه‌هایشان ناسازگار است.برخی اتصال‌ها با انتقال دستی انجام می‌شود.شناسه‌های مشترک و اتصال خودکار بین سیستم‌های اصلی وجود دارد.
داده۵تاریخچهٔ دادهفقط وضعیت فعلی نگه داشته می‌شود.کمتر از یک سال تاریخچهٔ قابل‌استفاده داریم.بیش از یک سال تاریخچه با تعریف ثابت فیلدها داریم.
داده۶ثبت نتیجهٔ تصمیم‌هانتیجهٔ تصمیم‌ها و پیش‌بینی‌ها جایی ثبت نمی‌شود.گاهی و برای برخی تصمیم‌ها ثبت می‌شود.نتیجهٔ تصمیم‌های کلیدی به‌طور سیستماتیک ثبت و قابل بازیابی است.
فرایند۷مسئلهٔ مشخصخواستهٔ اصلی «داشتن AI» است، نه حل مسئله‌ای معین.چند ایدهٔ کاربرد مطرح شده اما اولویت‌بندی نشده.فهرستی از مسئله‌ها با معیار ارزش و امکان‌پذیری داریم.
فرایند۸مستندسازی فرایندفرایندها در ذهن افراد است.بخشی از فرایندها مستند شده.فرایندهای کلیدی مستند، به‌روز و در دسترس‌اند.
فرایند۹نقطهٔ تصمیمتصمیم‌ها بدون نگاه به داده گرفته می‌شود.داده در جلسه‌ها دیده می‌شود اما تعیین‌کننده نیست.تصمیم‌های کلیدی به شاخص‌ها و داده‌های مشخص وصل‌اند.
فرایند۱۰آزمایش‌گریهیچ پایلوت یا آزمایش کنترل‌شده‌ای انجام نشده.پایلوت‌هایی پراکنده و بدون معیار موفقیت انجام شده.چرخهٔ آزمایش، اندازه‌گیری و یادگیری تعریف شده و تکرار می‌شود.
فرایند۱۱اندازه‌گیری فرایندزمان، هزینه و خطای فرایندها اندازه‌گیری نمی‌شود.برای بعضی فرایندها اندازه‌گیری می‌شود.برای فرایندهای کلیدی به‌طور منظم اندازه‌گیری و مقایسه می‌شود.
فرایند۱۲مالکیت فرایندکسی مسئول بهبود فرایندها نیست.مسئول غیررسمی وجود دارد.هر فرایند کلیدی مالک مشخص با اختیار تغییر دارد.

ƒ means the cell has a formula; yellow cells are inputs.

How to use

  1. برای هر گویه، توصیف سه سطح را بخوانید و نزدیک‌ترین را انتخاب کنید: ۰، ۱ یا ۲ در ستون زرد.
  2. بهتر است سه تا پنج نفر از واحدهای مختلف جداگانه پر کنند و بعد تفاوت‌ها را با هم مرور کنید.
  3. جدول پایین برگه جمع هر بُعد، درصد و سطح بلوغ را با فرمول نشان می‌دهد.
  4. برگهٔ «تفسیر» می‌گوید هر سطح به‌طور عمومی چه چیزی را پیشنهاد می‌کند؛ این یک خودارزیابی است، نه گواهی.
EXAMPLE

The "hypothetical sample" sheet in the file is filled with made-up numbers to show how the formulas work. These numbers are hypothetical examples, come from no real business and are not the basis of any claim.

METHOD All calculation cells are open Excel formulas and recalculate when inputs change; no values are pasted. The file is built by code and each version is dated. Decision tools