Skip to main content
Ramin Khavarzadeh DATA · ANALYSIS · PERSPECTIVE
منابع کاربردی CHECKLIST

چک‌لیست آمادگی AI در سازمان

سی گویه در پنج بُعد — داده، فرایند، افراد و مهارت، فناوری و امنیت، حاکمیت و اندازه‌گیری — هرکدام با توصیف سه سطح ۰، ۱ و ۲؛ جمع هر بُعد، درصد کل و سطح بلوغ با فرمول.

چک‌لیست ·Data and AI ·Excel (xlsx) ·نسخه 1.0 ·28 شهریور 1405

برای چه کسی

مدیری که می‌خواهد پیش از سرمایه‌گذاری روی داده یا هوش مصنوعی، بداند سازمانش از کجا شروع می‌کند و کدام بُعد ضعیف‌تر است.

پیش‌نمایش برگه اصلی

بُعد#گویه۰ یعنی۱ یعنی۲ یعنیامتیاز (۰/۱/۲)
داده۱موجودی دادهنمی‌دانیم چه داده‌ای کجا داریم.فهرست تقریبی از منابع داده وجود دارد.فهرست داده‌ها با مالک، محل و تعریف هر فیلد نگهداری می‌شود.
داده۲کیفیت دادهتکرار، خطا و جای خالی زیاد است و کسی آن را نمی‌سنجد.پاک‌سازی موردی و پیش از هر گزارش انجام می‌شود.کیفیت داده با سنجه‌های تعریف‌شده به‌طور منظم پایش می‌شود.
داده۳دسترسی به دادهداده در فایل‌های شخصی و ایمیل‌ها پخش است.بخشی از داده‌ها در یک پایگاه مشترک است.داده‌های کلیدی با دسترسی کنترل‌شده و مستند در دسترس افراد مجاز است.
داده۴یکپارچگی سیستم‌هاسیستم‌ها جدا و شناسه‌هایشان ناسازگار است.برخی اتصال‌ها با انتقال دستی انجام می‌شود.شناسه‌های مشترک و اتصال خودکار بین سیستم‌های اصلی وجود دارد.
داده۵تاریخچهٔ دادهفقط وضعیت فعلی نگه داشته می‌شود.کمتر از یک سال تاریخچهٔ قابل‌استفاده داریم.بیش از یک سال تاریخچه با تعریف ثابت فیلدها داریم.
داده۶ثبت نتیجهٔ تصمیم‌هانتیجهٔ تصمیم‌ها و پیش‌بینی‌ها جایی ثبت نمی‌شود.گاهی و برای برخی تصمیم‌ها ثبت می‌شود.نتیجهٔ تصمیم‌های کلیدی به‌طور سیستماتیک ثبت و قابل بازیابی است.
فرایند۷مسئلهٔ مشخصخواستهٔ اصلی «داشتن AI» است، نه حل مسئله‌ای معین.چند ایدهٔ کاربرد مطرح شده اما اولویت‌بندی نشده.فهرستی از مسئله‌ها با معیار ارزش و امکان‌پذیری داریم.
فرایند۸مستندسازی فرایندفرایندها در ذهن افراد است.بخشی از فرایندها مستند شده.فرایندهای کلیدی مستند، به‌روز و در دسترس‌اند.
فرایند۹نقطهٔ تصمیمتصمیم‌ها بدون نگاه به داده گرفته می‌شود.داده در جلسه‌ها دیده می‌شود اما تعیین‌کننده نیست.تصمیم‌های کلیدی به شاخص‌ها و داده‌های مشخص وصل‌اند.
فرایند۱۰آزمایش‌گریهیچ پایلوت یا آزمایش کنترل‌شده‌ای انجام نشده.پایلوت‌هایی پراکنده و بدون معیار موفقیت انجام شده.چرخهٔ آزمایش، اندازه‌گیری و یادگیری تعریف شده و تکرار می‌شود.
فرایند۱۱اندازه‌گیری فرایندزمان، هزینه و خطای فرایندها اندازه‌گیری نمی‌شود.برای بعضی فرایندها اندازه‌گیری می‌شود.برای فرایندهای کلیدی به‌طور منظم اندازه‌گیری و مقایسه می‌شود.
فرایند۱۲مالکیت فرایندکسی مسئول بهبود فرایندها نیست.مسئول غیررسمی وجود دارد.هر فرایند کلیدی مالک مشخص با اختیار تغییر دارد.

ƒ یعنی سلول فرمول دارد؛ سلول‌های زرد ورودی‌اند.

نحوه استفاده

  1. برای هر گویه، توصیف سه سطح را بخوانید و نزدیک‌ترین را انتخاب کنید: ۰، ۱ یا ۲ در ستون زرد.
  2. بهتر است سه تا پنج نفر از واحدهای مختلف جداگانه پر کنند و بعد تفاوت‌ها را با هم مرور کنید.
  3. جدول پایین برگه جمع هر بُعد، درصد و سطح بلوغ را با فرمول نشان می‌دهد.
  4. برگهٔ «تفسیر» می‌گوید هر سطح به‌طور عمومی چه چیزی را پیشنهاد می‌کند؛ این یک خودارزیابی است، نه گواهی.
EXAMPLE

برگه «نمونهٔ فرضی» در فایل با اعداد ساختگی پر شده تا نحوهٔ کار فرمول‌ها را نشان دهد. این اعداد مثال فرضی‌اند، از هیچ کسب‌وکار واقعی نیامده‌اند و مبنای هیچ ادعایی نیستند.

METHOD همهٔ سلول‌های محاسباتی فرمول‌های باز اکسل‌اند و با تغییر ورودی‌ها دوباره حساب می‌شوند؛ هیچ عددی چسبانده نشده. فایل با کد ساخته می‌شود و هر نسخه تاریخ دارد. ابزارهای تصمیم