پرش به محتوای اصلی
رامین خاورزاده فهم امروز، پیش‌بینی فردا با داده و هوش مصنوعی
شفافیت

روش کار

داده‌ها از کجا می‌آیند، سیگنال‌ها چطور ساخته می‌شوند، و مرز بین واقعیت، تفسیر و سناریو کجاست.

۱. مسیر داده

هیچ صفحه‌ای در این سایت مستقیماً به یک API خارجی وصل نیست. داده‌ها با یک کار زمان‌بندی‌شده گرفته می‌شوند، اعتبارسنجی می‌شوند، در پایگاه داده ذخیره می‌شوند و از آنجا نمایش داده می‌شوند.

منبع ← Provider ← اعتبارسنجی ← پایگاه داده ← کش ← موتور سیگنال ← نمایش

نتیجه‌اش این است که اگر همه‌ی APIها هم‌زمان از کار بیفتند، سایت همچنان آخرین مقدار معتبر را با زمان دقیقش نشان می‌دهد. خطای یک سرویس دیگری هرگز صفحه‌ای را خالی یا خراب نمی‌کند.

۲. درباره داده ایران صادق باشیم

برای بخش زیادی از چیزهایی که مخاطب ایرانی واقعاً به آن‌ها نیاز دارد — نرخ آزاد دلار، طلا و سکه داخلی، شاخص بورس، قیمت مسکن تهران و CPI مرکز آمار — هیچ API عمومیِ رایگان، مجاز و پایداری وجود ندارد. نهادهای رسمی صفحه HTML و PDF منتشر می‌کنند، نه API؛ و سایت‌های تجمیع‌کننده‌ای که JSON می‌دهند، معمولاً نه شرایط استفاده روشنی دارند و نه تضمین پایداری.

بنابراین این شاخص‌ها دستی یا از طریق CSV تحت کنترل خودمان وارد می‌شوند و منبعشان صریحاً اعلام می‌شود. این کندتر است، ولی درست است. اسکرپ کردن یک سایت غیرمجاز و ارائه‌ی خروجی‌اش به‌عنوان داده معتبر، دقیقاً همان چیزی است که اعتبار این پروژه را از بین می‌برد.

شاخص‌های جهانی — بانک جهانی، نرخ‌های مرجع بانک مرکزی اروپا، قیمت پایانی کالاها — رایگان، مستند و بدون کلید در دسترس‌اند و به‌صورت خودکار گرفته می‌شوند.

۳. فراوانی داده، همان چیزی است که هست

هر شاخص فراوانی واقعی خودش را اعلام می‌کند. تورم ماهانه منتشر می‌شود، پس هرگز «لحظه‌ای» برچسب نمی‌خورد — حتی اگر همین یک دقیقه پیش از منبع خوانده شده باشد. زبان تازگی هر کارت از دوره واقعی داده می‌آید، نه از زمان درخواست ما.

۴. سیگنال‌ها

سیگنال‌ها خروجی چند قاعده آماری ساده‌اند: عبور از آستانه، عبور از میانگین متحرک، شتاب روند، افزایش سرعت تغییر، جهش نوسان، z-score و واگرایی از شاخص‌های مرتبط. هیچ‌کدام «هوش مصنوعی» نیستند و هر کدام را می‌شود در یک اکسل بازتولید کرد.

هر سیگنال قاعده‌ای که ساخته‌اش و عددی که فعالش کرده را نمایش می‌دهد. در ساختار داده این سیستم، جایی برای ذخیره یک پیش‌بینی قطعی وجود ندارد.

۵. رابطه‌ها دستی نوشته می‌شوند

نقشه ارتباط شاخص‌ها و بخش «اگر این… بعدش چه؟» روی روابطی ساخته شده‌اند که یک انسان نوشته و توضیح داده. هیچ‌کدام از همبستگی آماری استخراج نشده‌اند.

دلیلش ساده است: یک نقشه از همبستگی‌های تصادفی خیلی چشمگیر به نظر می‌رسد و هیچ معنایی ندارد. همبستگی علیت نیست، و اعتبار جعلی بدترین چیزی است که یک پلتفرم تحلیلی می‌تواند بسازد.

۶. واقعیت، تفسیر، سناریو

این سه در پایگاه داده هم از هم جدا نگه داشته می‌شوند، نه فقط در متن. «داده» یک ستون است و «نظر من» ستونی دیگر، و روی صفحه هم متفاوت نمایش داده می‌شوند. سطح اطمینان هر تحلیل اعلام می‌شود.

به‌جای «دلار بالا می‌رود»، این سایت می‌گوید «این شاخص‌ها در حال حاضر فشار صعودی ایجاد کرده‌اند». تفاوت این دو جمله، تمام تفاوت این پروژه با یک کانال سیگنال‌فروشی است.

۷. اگر نمی‌دانیم، می‌گوییم نمی‌دانیم

اگر داده‌ای نداریم، عددی نمایش داده نمی‌شود. اگر منبعی ضعیف است، گفته می‌شود. اگر تحلیلی فقط فرضیه است، فرضیه نامیده می‌شود. اگر چند تفسیر ممکن وجود دارد، همه نشان داده می‌شوند.

۸. منابع فعال

منبع سطح اعتبار شاخص‌ها یادداشت
Alternative.me داده بازار ۲ شاخص ترس و طمع بازار رمزارز. سنجه‌ی احساسات بازار است، نه قیمت.
Frankfurter (نرخ‌های مرجع ECB) نهاد بین‌المللی ۲ نرخ‌های مرجع بانک مرکزی اروپا از طریق frankfurter.app. رایگان و بدون کلید.
FRED — فدرال رزرو سنت لوئیس نهاد بین‌المللی ۴ سری‌های رسمی اقتصادی آمریکا با تاریخچه‌ی کامل. رایگان با کلید ثبت‌نامی.
Gold API داده بازار ۲ قیمت لحظه‌ای طلا و نقره. رایگان و بدون کلید. فقط قیمت لحظه‌ای — تاریخچه ندارد؛ سری زمانی از ذخیره‌ی روزانه‌ی خود ما ساخته می‌شود.
آلفا ونتیج داده بازار ۲ کالا و قیمت‌های بازار. نیاز به کلید API در متغیر محیطی.
الان چند داده بازار ۱ منبع داده بازار ارز. نرخ‌های خرید و فروش ارز را ارائه می‌کند. داده‌ها از API دریافت می‌شوند و باید محدودیت دسترسی، پایداری سرویس و صحت داده‌ها قبل از انتشار نهایی بررسی شود.
بانک مرکزی اروپا رسمی ۱ داده‌های رسمی بانک مرکزی اروپا. رایگان و بدون کلید.
خزانه‌داری آمریکا رسمی ۲ منتشرکننده‌ی رسمی منحنی بازده اوراق خزانه. روزانه، رایگان و بدون کلید.
کوین‌گکو داده بازار ۴ قیمت لحظه‌ای و تاریخچه‌ی روزانه‌ی رمزارزها. رایگان و بدون کلید.
سلب مسئولیت

محتوای این سایت تحلیل داده و آموزش است، نه توصیه سرمایه‌گذاری. هیچ عددی در این سایت پیش‌بینی قطعی نیست.