گیمیفیکیشن یا در انگلیسی Gamification

موضوعیه که برای خیلی از کسب و کارها مهمه و حتی خیلی افراد هم بدون اینکه بدونن اسم این متد چیه ازش استفاده میکنند . من 2 سال پیش تو مجله انجمن علمی دانشگاه یک مطلب خیلی کوتاه راجب اینکه گیمیفیکیشن چیه نوشتم و دوست داشتم اینجا هم نشرش بدم .

گیمیفیکیشن به طوری کلی از جمله زیرمجموعه های دانش طراحی برای تغییر رفتار یا Behavioral Design است که طی سال های اخیر در فضای دانشگاهی و نیز محیط کسب و کار مورد توجه بیشتری قرار گرفته است.

ساده ترین تعریف آن این است که گیمیفیکیشن یا بازی انگاری ، هنر تعبیه کردن مکانیزم های بازی در فضاهایی است که به صورت پیش فرض برای بازی طراحی نشده اند.از آنجایی که یکی از عوامل انگیزشی جذاب برای انسان تفریح و بازی است، این نقطه را می توان همان نقطه ی آغازین مفهوم بازی انگاری دانست.

در زبان فارسی معادل های گوناگونی برای گیمیفیکیشن پیشنهاد شده است : از جمله آن ها می توان به بازی انگاری ، بازی آفرینی ، بازی گونگی ، بازی پردازی ، بازی کاری ، بازی نمایی ، بازی سازی ، بازی وار سازی و ….اشاره کرد ؛ ولی به سه دلیل استفاده از خود واژه ی گیمیفیکیشن برای دوری از این مشکلات و تفاوت های معنایی در زبان فارسی توصیه می شود :

1. استفاده گسترده جهانی از این نام

2. تک کلمه ای بودن آن

3. ابهام در موارد استفاده از معادل های آن

به دلیل اینکه ریشه ها و تاریخچه ی آن در ایران چندان مورد بحث و بررسی قرار نگرفته برخی از افراد ناآشنا و غیرمتخصص آن را در ارتباط تنگاتنگ با تکنولوژی و یا حتی زیرمجموعه ی حوزه ی فناوری اطلاعات می دانند. البته گیمیفیکیشن میتواند از فناوری اطلاعات کمک بگیرد و حتی بخش عمده ای از کارهای عملیاتی آن بر عهده ی متخصصان فناوری اطلاعات باشد ، اما مفاهیم کلیدی و زیربنایی این مفهوم ، زیرمجموعه ی علوم رفتاری و روانشناسی محسوب می شوند.

تا اینجا صحبت شاید مفهوم گیمیفیکشن پیچیده به نظر برسد اما با مرور چند مثال ساده متوجه خواهید شد که مصداق های بازی انگاری برای ما چندان غریب و ناآشنا نیستند و بارها آن ها را تجربه کرده ایم.

فرض کنید به یک کافی شاپ رفته اید . در لحظه ای که در حال پرداخت صورت حساب هستید صندوق دار یک کارت تخفیف کوچک را هم در کنار صورت حساب شما روی میز میگذارد و میگوید : اگر 9 بار به کافی شاپ ما تشریف بیارید یه بار مهمان ما خواهید بود !

روی کارت علامت 9 فنجان ترسیم شده و قبل از تحویل کارت به شما روی یکی از آن ها مهر زده می شود. به دفعه ی بعدی که می خواهید به یک کافی شاپ بروید فکر کنید با داشتن این کارت احتمال اینکه باز هم به کافی شاپ قبلی سر بزنید کمی بیشتر از سایر گزینه ها است . حداقل با این انتخاب ، میتوانید بخشی از پولی را که امروز هزینه می کنید در دفعه ی دهم پس بگیرید. همچنین احتمالا قبول دارید که اگر نیمی از فنجان های این کارت مهر خورده باشند جز در شرایط خاص احتمال اینکه کافی شاپ دیگری را انتخاب کنید چندان زیاد نخواهد بود.

تجربه ی بازی و رقابت در لابه لای زندگی روزمره ما بسیار بیشتر از این موارد است . کسانی که در اینستاگرام عکس می گذارند بارها به صفحه خود باز می گردند و تعداد لایک ها و کامنت ها را نگاه می کنند .کسانی که در فیس بوک یا سایر شبکه های اجتماعی مطلب دارند دائما در انتظار به اشتراک گذاشته شدن مطالبشان هستند. به این معنی که قسمت عمده ی کلیک های کاربران در شبکه های اجتماعی به خاطر درج محتوای جدید نیست بلکه به خاطر بررسی مجدد مطالب قبلی و امتیازهایی است که در این بازی مجازی کسب کرده اند.

هدف اصلی گیمیفیکیشن برای یک کسب و کار تغییر کامل هویت دیجیتالی آن به بازی نیست، بلکه تشویق به انجام رفتارهایی مانند به کارگیری عناصر بازی گونه مثل چالش ها و امتیاز دادن به فعالیت های روزانه، پاداش دادن به اقدامات ارزشمند با مدال ها و امتیازات است که کاملا با اهداف سازمان همسو باشند.

پاداش های مبتنی بر گیمیفیکیشن می تواند در شکل های مختلف مثل امتیازات، مدالها، رتبه بندی های تابلو قهرمانان، تخفیفات و کالاهای مجانی باشد. به هر حال یک چیز مشخص است: “شناسایی و پاداش دادن به مشتریان به معنی بقا و درآمد بیشتر است .”

در دنیای جدید که صدها فروشگاه آنلاین هر روزه ظاهر می‌شوند، درصدر بودن کار بسیار سختی است. این یعنی باید به سختی کار کنید، با موضوعات داغ بازاریابی حرکت کرده و تکنیکهای جدید را پیاده‌سازی نمایید. تب خرید از فروشگاه‌های آنلاین به شدت در حال شیوع بوده و فروشگاه‌های آنلاین در ایران به شدت رو به رشد می‌باشند. این بازار نوپا در حال حاضر مشتریان بالقوه ی بسیار زیادی دارد اما نکته ی مهم این است که در آینده‌ای بسیار نزدیک، بازار اشباع شده و این فروشگاه‌ها شروع به رقابت برای جذب مشتریان یکدیگر می‌نمایند. این همان نقطه‌ای است که ابزاری مانند گیمفیکیشن به شدت با اهمیت خواهد شد. اگر چه سیاست درست این است که یک فروشگاه آنلاین از ابتدا با پیاده‌سازی گیمیفیکیشن، وفاداری مشتریان را افزایش دهد.

برای یادگیری گیمیفیکیشن راه های زیادی وجود دارد که من اینجا فقط به معرفی چند کتاب در این زمینه اکتفا می کنم :

کتاب Pitch anything اگر به موضوعات فروش علاقه مندید

کتاب Enterprise gamification :Healthcare & Fitness در رابطه با تاثیر این موضوع در زندگی شخصی صحبت می کند

کتاب Game-Base Marketing در مورد مسائل بازاریابی است

کتاب Gamification in Education and Business برای کسب و کار و آموزش مناسب است

بلاگ خاورزاده

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *